Czy subskrypcja zabawek się opłaca? Policzmy na rok

„Sto siedemdziesiąt dziewięć złotych miesięcznie? Przecież sam kupię taniej."

To pierwsza reakcja większości rodziców i jest całkowicie zrozumiała. Problem w tym, że porównuje się wtedy kwotę abonamentu z ceną zabawek — a to nie są te same rzeczy. Policzmy więc porządnie.

Ile realnie wydajecie na zabawki

Zacznij od czegoś, co zajmie pięć minut: przejrzyj historię zakupów z ostatnich trzech miesięcy. Wliczaj wszystko — nie tylko prezenty na urodziny, ale też:

• drobiazgi kupowane „przy okazji" w markecie, żeby przetrwać zakupy,
• zabawki kupowane w podróży albo na deszczowy weekend,
• kolejny zestaw naklejek, ciastolina, coś do kolorowania,
• rzeczy kupione, bo dziecko akurat marudziło.

Te drobne zakupy są niewidoczne w budżecie, bo każdy z osobna kosztuje 15–40 zł. Sumują się jednak szybciej, niż ktokolwiek się spodziewa — i to właśnie one najczęściej lądują potem na dnie kosza z zabawkami.

Rachunek na rok — przykład

Weźmy pakiet średni, 179 zł miesięcznie, i policzmy rok. Zaznaczam od razu: to przykład z jasno podanymi założeniami, a nie badanie rynku. Podstaw swoje liczby.

Widać, że na samej cenie za sztukę nie ma dramatycznej różnicy. I to jest uczciwa odpowiedź: subskrypcja nie jest sposobem na to, żeby wydawać znacznie mniej. Jest sposobem na to, żeby za te same pieniądze dostawać rzeczy trafione — i nie tracić na to czasu.

Trzy koszty, których nie ma na paragonie

1. Czas

Wybór dobrej zabawki to nie pięć minut. To przejrzenie sklepu, porównanie opinii, sprawdzenie, czy na pewno na ten wiek, i zastanowienie się, czy dziecko już czegoś takiego nie ma. Realnie półtorej godziny, jeśli robisz to sumiennie.

Dwanaście razy w roku to osiemnaście godzin. Ponad dwa dni robocze spędzone na przewijaniu sklepów po tym, jak dziecko już zaśnie.

2. Nietrafione zakupy

To najdroższa pozycja i jednocześnie ta, której nikt nie liczy. Zabawka kupiona pod wpływem chwili, którą dziecko porzuca po dwóch dniach, to strata pełnej kwoty — nie połowy, nie części. Wystarczy kilka takich w roku, żeby przewyższyły różnicę między jakimkolwiek abonamentem a zakupami na własną rękę.

Najdroższa zabawka to nie ta za 200 zł. To ta za 40 zł, którą dziecko odłożyło po dwóch dniach.

3. Dostawa i dojazdy

Przy zamówieniach online dochodzi wysyłka, o ile nie zbierzesz do darmowego progu — a przy pojedynczej zabawce rzadko się zbiera. Przy zakupach stacjonarnych dochodzi dojazd i czas. W subskrypcji przesyłka jest w cenie, co przy dwunastu paczkach w roku samo w sobie robi różnicę.

A co z prezentami od rodziny?

To pytanie pada niemal zawsze i jest sensowne: skoro babcia, ciocia i chrzestni regularnie coś przynoszą, to po co dokładać kolejne źródło zabawek?

Rzecz w tym, że prezenty od rodziny rządzą się własną logiką. Przychodzą w skupiskach — urodziny, imieniny, święta, Mikołajki — a między nimi bywa pusto przez pół roku. Są też najczęściej kupowane bez orientacji w tym, co dziecko już ma i na jakim jest etapie, więc to właśnie wśród nich zdarza się najwięcej duplikatów i rzeczy wyrośniętych.

Subskrypcja nie konkuruje z prezentami. Wypełnia przerwy między nimi i robi to, czego prezenty z natury nie potrafią: dostarcza regularnie i z orientacją w wieku dziecka. W praktyce wielu rodziców kieruje przy okazji rodzinę na konkretne kategorie („ubrania, książki, coś na dwór"), żeby przestać dublować.

Jak to wygląda przy dwójce dzieci

Przy rodzeństwie rachunek zmienia się na korzyść subskrypcji — nie na odwrót, jak podpowiada intuicja.

Po pierwsze, sporo zabawek działa na szerokim przedziale wieku: klocki, zestawy plastyczne, gry pamięciowe, ciastolina. Dwoje dzieci bawi się nimi razem, choć każde na swoim poziomie. Po drugie, wszystko, co starsze dziecko przerośnie, schodzi do młodszego — a w modelu na własność to Wasze, więc nic nie trzeba oddawać.

Innymi słowy: jedna paczka miesięcznie potrafi obsłużyć dwoje dzieci, a jej zawartość pracuje drugi raz kilka lat później. Przy kupowaniu osobno dla każdego dziecka ten efekt nie występuje.

Kiedy subskrypcja się nie opłaca

Uczciwie: są takie sytuacje.

• Kupujecie zabawki naprawdę rzadko — kilka razy w roku, wyłącznie na okazje. Wtedy stały abonament będzie droższy niż to, co wydajecie.
• Lubicie wybieranie. Dla części rodziców szukanie zabawek to przyjemność, a nie obowiązek. Wtedy oszczędność czasu nie jest żadną korzyścią.
• Macie sprawdzone źródło tanich rzeczy — grupy wymianowe, second-handy, rodzinę przekazującą zabawki dalej.

Jeśli rozpoznajesz się w którymś punkcie, prawdopodobnie subskrypcja nie jest dla Was — i lepiej wiedzieć to od razu.

A jeśli dziecku się nie spodoba?

To najczęstsza obawa przed pierwszym zamówieniem i warto ją rozłożyć na czynniki.

Po pierwsze, w paczce jest kilka różnych rzeczy, a nie jedna. Nie musi zagrać wszystko — wystarczy, że zagra połowa, a i tak wychodzisz lepiej niż z jednym nietrafionym zakupem za tę samą kwotę. Ryzyko jest rozłożone, a nie postawione na jedną kartę.

Po drugie, zabawki zostają u Was. To, co dziś nie chwyciło, spokojnie może zadziałać za trzy miesiące — dzieci wracają do rzeczy, gdy dorosną do nowego sposobu zabawy. Warto wtedy odłożyć taką zabawkę i wyciągnąć ją później, zamiast od razu spisywać na straty.

Po trzecie, przy braku zobowiązań ryzyko kończy się na jednej paczce. Jeśli po pierwszej uznacie, że to nie dla Was, po prostu nie ma kolejnej. To zupełnie inna skala ryzyka niż przy rocznym abonamencie.

Jak policzyć to dla siebie

1. Zsumuj wydatki na zabawki z ostatnich trzech miesięcy i pomnóż przez cztery.
2. Policz, ile z tych rzeczy dziecko realnie używa dziś. Kwotę pozostałych dopisz jako stratę.
3. Oszacuj czas: ile razy w roku wybieracie zabawki i ile to zajmuje.
4. Dolicz wysyłki i dojazdy.
5. Zestaw sumę z rocznym kosztem subskrypcji.

Większości rodziców wychodzi kwota zbliżona — przy czym po jednej stronie są rzeczy przypadkowe i osiemnaście straconych godzin, a po drugiej dobrane i zero.

Co jeszcze dostajesz poza zabawkami

Poza samą zawartością paczki są rzeczy, których nie da się kupić osobno:

• Dopasowanie do etapu — zawartość dobierana pod wiek i zainteresowania, nie pod to, co akurat było na półce.
• Regularność — coś nowego pojawia się cyklicznie, bez pamiętania o tym.
• Brak decyzji — jedna decyzja na starcie zamiast dwunastu w ciągu roku.
• Zero zobowiązań — wstrzymanie albo rezygnacja w każdej chwili, więc ryzyko sprowadza się do jednej paczki.

Podsumowanie

Jeśli szukasz sposobu na radykalne cięcie wydatków na zabawki — subskrypcja nim nie jest i nie ma sensu udawać, że jest.

Ale jeśli w ciągu roku i tak wydajecie porównywalną kwotę, tyle że rozproszoną na przypadkowe zakupy, z których część od razu ląduje w kącie — to za te same pieniądze dostajecie rzeczy dobrane pod dziecko, dostarczone pod drzwi i odzyskujecie kilkanaście godzin. Przy tym rachunku odpowiedź robi się dość prosta.

Najtańszy sposób, żeby to sprawdzić, to zamówić jedną paczkę i porównać z tym, co sami kupilibyście za tę kwotę. Bez zobowiązań, więc ryzyko kończy się na tej jednej.